Моңғолдың асыл талшығы
Кашемир - әлемдегі ең көп сұранысқа ие талшықтардың бірі. Оның жіңішке талшықтары басқа кез келген жүнге қарағанда жұмсақ, жеңіл және жылуды бес есе жақсы сақтайды. Сапалы сәнді жемпірдің бағасы шамамен 500 долларға жетуі мүмкін. Кейбір өндірушілер соңғы өнімнің бағасын арзандату үшін сапасы төмен кашемирді немесе өңдеудің басқа тәсілдерін қолдануы мүмкін. Дегенмен, оның бағасы басқа жүннен жасалған киімдерден әлі де екі есе қымбат.
Сондай-ақ 100 пайыз кашемир қолданбай, оны топоз, қой, түйе, тіпті егеуқұйрық жүні сияқты басқа түктермен араластырған жағдайлар да кездеседі. Әлемде кашемирдей әмбебап материал жоқ: одан жемпір мен пальтодан бастап, тіпті кілемге дейін кез келген бұйым жасауға болады, өйткені оның қасиеттері өте жоғары.
Кашемир - табиғи жолмен жаңаратын шикізат. Қатал моңғол қысынан кейін ешкі түлеу кезеңінде оның талшықтары ешкіден таралып алынады. Бұл жануарға ешқандай зиян келтірмейді, сондықтан кашемир өндірісі тұрақты сала бола алады.
Кашемир - жұмсақ әрі бұлттай үлпілдек сәнді материал. Ол кашемир ешкісінен алынады және қой жүніне қарағанда жылуды үш есе жақсы сақтайды. Талшық ешкінің астыңғы жағынан көктемде, ешкілер қысқы жүнін түсіре бастаған кезде, табиғи жолмен таралып алынады. Бірнеше ұрпақтан бері тәжірибе жинаған бақташылар ешкілердің қызып кетуіне жол бермеу және кене мен бит сияқты кейін пайда болатын аурулардың алдын алу үшін талшықты қолмен тарайды. Бұл - кашемир алудың ең тұрақты әрі ізгі тәсілі. Ешкілер үшін бұл массаж алғандай әсер етеді. Кашемир өте жеңіл әрі жайлы: суықта жылы ұстап, ыстықта салқындатады. Талшығы өте нәзік болғанымен, дұрыс күтім жасалса, ол өмір бойы қызмет ете алады.
Кашемир - диаметрі өте жіңішке болатын, сондықтан қол тигізгенде аса жұмсақ сезілетін жалғыз талшық. «Кашемир» атауын қорғау үшін АҚШ үкіметі жүнді таңбалау туралы заң қабылдады. Заңға сәйкес, талшықты кашемир деп атау үшін оның диаметрі 19 микроннан аспауы керек. Моңғолияның кейбір өңірлерінде диаметрі небәрі 13-14 микрон болатын кашемир өндіріледі. Демек, бұл - ең нәзік әрі ең қымбат талшық, басқаша айтқанда, өзгелерден сапасының жоғарылығымен ерекшеленетін «Хаан ширхэгт», яғни «талшықтар патшасы».
Бұл - стандартталған кашемир талшығы, ол микрондылығына қарай төрт санатқа бөлінеді: микрон, ұзын, майлы және аралас. Өңделген кашемирдің ең жоғары санаты «Хаан ширхэгт», I, II және III деп жіктеледі. Швейцарияның Даму және ынтымақтастық агенттігі бастамашылық еткен Green Gold жобасы кашемир стандартын жаңартып, оны «Хаан ширхэгт» санатына дейін кеңейтті және сала зерттеушілерімен, ғалымдармен әрі тиісті мамандармен кеңескеннен кейін бекіттірді. Ең үздік тұқымдар қатал қуаңшылық пен дзудқа төтеп бере алатын, өнімділігі айтарлықтай төмен болса да, аз мөлшерде жемді қажет ететін тұқымдар болды.
Ақ, сарғыш, жылы сұр және қоңыр - кашемирдің төрт табиғи түсі. Бұл Моңғолияны түстердің ең кең ауқымын ұсынатын елге айналдырады. Бұған қоса, Моңғолия сапасы мен тұрақтылығы тұрғысынан халықаралық нарықта барған сайын мойындалып келеді.
Бақташылар нарық сұранысы мен ашық түсті кашемирдің тартымды бағасына байланысты ашық түсті кашемирді жинауды жөн көреді. Ал «талшықтар патшасы» сәнді киім тігуге ғана емес, шамадан тыс жайылым мен шөлейттенуге себеп болатын мал басының көптігін азайтуға да тиімді. Жақсы санаттағы әртүрлі тұқымдарды көбейту өнімділікті төмендетпей, талшық сапасын арттырады деп саналады. Түрлі кооперативтік үкіметтік емес ұйымдарға бірігіп, бақташылар тұрақты жайылымдарды басқару мен үздік тұқымдардың талшығын дайындауға қажетті дағдыларды меңгеру үшін ғылыми негізделген тәсілді қолдана бастады. Қысқаша айтқанда, моңғолдар Моңғол кашемирін халықаралық аренада тұтастай алғанда «асыл» сапалы талшық ретінде танылдыру үшін жоспар құрып, шаралар қабылдап жатыр.