– Badaczka zachęca do innowacyjnych pomysłów z wykorzystaniem kaszmiru –
D. Enkhtuya, profesor Wydziału Technologii Przemysłowej, udzieliła ekskluzywnego wywiadu dla The UB Post. Od 1981 roku prowadzi szeroko zakrojone badania nad produkcją kaszmiru, technologią usuwania grubych włókien, zastosowaniem kaszmiru oraz jego właściwościami zdrowotnymi.
Kaszmir jest jednym z najbardziej pożądanych włókien na świecie. Co sprawia, że jest produktem tak drogim i luksusowym?
Pozwólcie, że najpierw opowiem o włóknach. Włókna dzielimy na dwie kategorie – naturalne i chemiczne. Spośród wszystkich włókien na świecie wełna i kaszmir stanowią jedynie jeden procent. Co więcej, kaszmir to zaledwie 0,001% tej ilości, co czyni go włóknem niezwykle rzadkim.
Po drugie, kozy produkują wysokiej jakości włókno kaszmirowe wyłącznie w Mongolii i Mongolii Wewnętrznej. Historyczne relacje wskazują, że wiele krajów azjatyckich i europejskich wielokrotnie przenosiło te kozy, próbując wyprodukować dobrej jakości kaszmir. Kozy przestawały jednak wytwarzać włókno kaszmirowe po przeniesieniu do cieplejszego klimatu. Jedynie w krajach o zimnym klimacie, takich jak Mongolia, możliwa jest produkcja delikatnego kaszmiru.
Co istotne, kaszmir wymaga dużo czasu i wysiłku. Pasterz opiekuje się kozą przez cały rok, by uzyskać zaledwie od 50 do 400 gramów delikatnego podszycia. Ostatecznie tylko 30 procent tego włókna jest przetwarzane na przędzę – po uprzednim praniu, oczyszczeniu z grubych włókien i przędzeniu. Technologia wytwarzania przędzy kaszmirowej jest niezwykle złożona, co sprawia, że cały proces jest pracochłonny zarówno dla pasterzy, jak i producentów.
Mongolia znana jest jako „Kraina miękkiego złota". Co sprawia, że ich kaszmir jest tak wyjątkowy?
Każdy kraj ma własne standardy dotyczące kaszmiru. Mongolski kaszmir słynie jednak z tego, że przekracza wszelkie oczekiwania. Posiadając czyste włókna kaszmirowe o średnicy od 13 do 14 mikronów, jest uważany za najdelikatniejszy. Noszą one nazwę Khaan Shirhegt, czyli Król Włókien, i wyróżniają się jako kaszmir najwyższej jakości.
Mongolskie włókna kaszmirowe są cienkie i elastyczne, dzięki czemu szybko wracają do pierwotnego kształtu po rozciągnięciu lub zgięciu. Duża długość to istotna właściwość przy przędzeniu przędz skręcanych i jednonitkowych oraz pozwala uniknąć mechacenia.
Czy zbieranie kaszmiru szkodzi kozom?
Nie. Pasterze ręcznie wyczesują runo wyłącznie wtedy, gdy jest ono gotowe do oddzielenia. Po zakończeniu zimy kozy kaszmirowe naturalnie zrzucają runo wiosną, by czuć się komfortowo w cieplejszych porach roku. W miarę jak wyrasta nowa wełna, wypycha ona stare włókna na zewnątrz, tworząc naturalnie gotowe do wyczesania kłaczki.
W jaki sposób tradycyjna wiedza mongolskich pasterzy pomaga kozom?
Brytyjskie pismo pochwaliło technikę mongolskich pasterzy i opisało ich jako najlepszych producentów kaszmiru. Wiedza gromadzona przez stulecia nauczyła pasterzy wyczuwać, kiedy ich kozy zaczynają odczuwać dyskomfort. Gdy runo jest gęste, kozom i owcom trudno jeść i poruszać się wiosną i latem.
Aby kozy kaszmirowe mogły w kolejnych latach nadal wytwarzać zdrowy kaszmir wysokiej jakości, pasterze ręcznie je wyczesują. Na początku używa się dużego grzebienia, by delikatnie rozplątać runo. Następnie stosuje się drewniany grzebień oraz bardzo drobny grzebień do usuwania grubych włókien.
Jest to tradycyjna metoda usuwania szorstkich włókien, a zarazem zwyczaj hodowlany od dawna praktykowany w Mongolii. Mongołowie zawsze dążą do zapewnienia swoim zwierzętom komfortowych i sprzyjających warunków życia, ponieważ są do nich przywiązani i od nich zależni.
Jakie są zdrowotne właściwości kaszmiru?
Kaszmir zawiera keratynę, która uważana jest za substancję o korzystnym wpływie na zdrowie człowieka. Ponieważ kaszmir pochodzi od żywego zwierzęcia, doskonale nadaje się do zapewnienia osobie go noszącej komfortu najwyższej jakości.
Badanie sprawdzało wpływ odzieży syntetycznej, bawełnianej i kaszmirowej na psa przez rok. Na częściach ciała pokrytych bawełną lub kaszmirem wyrastała normalna sierść, podczas gdy na częściach z materiałem syntetycznym sierść była rzadsza. Dowodzi to zalet oddychających tkanin.
Ponadto kaszmir pochłania pot. Zimą wchłania wilgoć, wytwarzając ciepło i tworząc między odzieżą a skórą mikroklimat. W tej niewielkiej przestrzeni temperatura i wilgotność są utrzymywane na poziomie zapewniającym komfort. Kaszmir jest w stanie wytworzyć 27 kalorii ciepła z jednego grama na metr sześcienny wilgoci.
Izoluje również zarówno od upału, jak i zewnętrznego chłodu. Od najdawniejszych czasów Mongołowie nosili buty wykonane z filcu, mimo intensywnego letniego żaru. Chroniły one noszącego nie tylko przed zimnem, ale i przed przegrzaniem.
W przeszłości odzież kaszmirowa uchodziła za artykuł luksusowy i zakładana była wyłącznie na specjalne okazje. Dziś kaszmir wykorzystywany jest do tworzenia odzieży sportowej, gdyż jest niezwykle lekki, wygodny, oddychający, jasny i miękki. Coraz więcej odzieży casualowej jest wykonywana z kaszmiru, tak by można ją było nosić na co dzień.
Współcześnie odzież kaszmirowa dostępna jest we wszelkich kolorach. Czy jest w jakiś sposób szkodliwa?
Jedną z wielu zalet kaszmiru jest to, że szybko chłonie kolor, dzięki czemu jest łatwy do barwienia. Innymi słowy, raz zabarwiony zachowa swój kolor. Ponadto, ponieważ kaszmir jest wartościowym materiałem, lokalni producenci używają najwyżej cenionych na świecie barwników, aby zapobiec wywoływaniu jakichkolwiek alergii. Odzież kaszmirowa może być dostępna również w kolorach organicznych, za sprawą czterech naturalnych odcieni produkowanych przez mongolskie kozy.
Gobi Corporation dołączyła do Sojuszu na rzecz Zrównoważonych Włókien, by wspierać zrównoważone pozyskiwanie kaszmiru. Co o tym sądzicie?
Zrównoważoną produkcję kaszmiru należy rozpatrywać z szerokiej perspektywy. Konieczne jest zapewnienie, że zwierzęta nie wyrządzają trwałych szkód środowisku naturalnemu, że pastwiska są zrównoważone, a fabryki – przyjazne dla środowiska. Ekologiczne rozwiązania przemysłowe pozwalają na mniejsze zużycie energii, ponowne wykorzystanie i ograniczenie zużycia wody itd.
Ludzie powinni unikać produkowania wyrobów niskiej jakości, które stanowią jedynie marnotrawstwo energii, czasu i zasobów. Wszystkie te działania przyniosą pozytywne efekty dla sektorów gospodarczego, rolniczego i środowiskowego.
Co sądzicie o stereotypie, że kaszmir jest tylko dla starszych i zamożniejszych pokoleń? Czy kaszmir mógłby być odpowiedni dla innych grup wiekowych?
Myślę, że czasy się zmieniły. Coraz więcej osób wybiera ekologiczne rozwiązania. Odzież kaszmirowa to doskonały sposób, by być eko, a jednocześnie czuć się komfortowo. Nylonowych ubrań trudno się pozbyć, bo są szkodliwe dla środowiska, natomiast odzież kaszmirowa jest znacznie bardziej zrównoważona.
Zamiast kupować 10 lub 12 syntetycznych artykułów odzieżowych, lepiej zainwestować w jeden lub dwa droższe elementy z kaszmiru. Posłużą dłużej i są zdrowsze dla ciała. Tak jak powinniśmy spożywać ekologiczną żywność, tak samo powinniśmy sięgać po ekologiczną odzież.
Jedno z prowadzonych przez nas badań dotyczy wykorzystania kaszmiru do tworzenia odzieży mającej bezpośredni kontakt ze skórą. Do tego rodzaju odzieży powszechnie używa się przędzy syntetycznych i bawełnianych. Jednak biorąc pod uwagę zalety kaszmiru i jego korzystny wpływ na zdrowie, wprowadzenie tego materiału do odzieży „jak druga skóra" jest rozwiązaniem idealnym. Ten rodzaj odzieży będzie szczególnie odpowiedni dla osób starszych, chorych i dzieci.
Na koniec – czy jest coś, co chciałaby Pani przekazać naszym czytelnikom?
Oprócz zdrowej diety prosimy upewnić się, że nosicie zdrową i dobrej jakości odzież. Zacznijcie od rezygnacji z odzieży syntetycznej i wybierajcie ubrania z bawełny, wełny lub kaszmiru.
Badanie wykazało, że wcześniaki przykryte zwierzęcymi skórami rosły szybciej niż te przebywające w inkubatorze. Inne badanie porównywało kołdry syntetyczne z wełnianymi. Wyniki wskazały, że spanie pod syntetyczną kołdrą sprawia, że ludzie czują się niekomfortowo i pocą się. Kołdra wełniana jest natomiast znacznie bardziej oddychająca i zapewnia wygodniejsze warunki snu.
Chciałabym, by młodzi ludzie znajdowali coraz bardziej innowacyjne sposoby na włączenie wysokiej jakości kaszmiru do codziennego życia. Na przykład coraz więcej osób zaczyna pracować z domu. Dlaczego więc nie stworzyć kaszmirowego pokrowca na krzesło lub kaszmirowego etui na kubek?
Badania sugerują, że odczuwanie ciepła jest korzystne dla ludzi i sprawia, że są szczęśliwsi. Ktoś stworzył nawet duże figurki podobne do lalek, pokryte kaszmirem, by móc się o nie opierać lub przytulać je podczas snu. Podobno daje to poczucie ciepła i sprawia, że ludzie czują się mniej samotni – szczególnie starsi, którzy mieszkają sami.
